Ode aan Haarlem

2 sep t/m 18 nov

Daan Berkhof, NZH remise

Van 2 september t/m 18 november presenteert Kunst centrum Haarlem de groepstentoonstelling 'Ode aan Haarlem'.

In ‘Ode aan Haarlem’ geven kunstenaars uit Haarlem en omgeving op een zeer eigen en soms eigenzinnige wijze een ode aan de stad Haarlem. Het is een verrassende compilatie van hedendaagse Haarlemse stadsgezichten, fotografie en grafische ontwerpen tot de verbeelding van Haarlemse symbolen als ‘De Haarlemse mug’ en sieraden.
 
De deelnemende kunstenaars zijn: Renata Berk, Daan Berkhof, Christel Bouwmeester, Dineke van Doorn, Harmen Duijvis, Lizan van Dijk, Caspar Faassen, Hans Peter Föllmi, Jeroen Hermkens, Annette Koek, Frans Meijer, Beth Namenwirth, Jos de l’Orme, Rian Peeperkorn, Rosita van Wingerden-Haarsma en Henny Witjes. Ode aan Haarlem is een groeitentoonstelling, waar elke keer nieuwe kunstwerken aan toegevoegd zullen worden. De tentoonstelling is van 2 september t/m 18 november te zien bij Kunst centrum Haarlem.

Over de kunstenaars:

Renata Berk
Renata heeft een fascinatie voor de voortgang van tijd; groei, bloei en verval. Het verleden, dat zijn sporen achterlaat in het heden. Ze maakt ruimtelijk en tweedimensionaal divers werk waarbij het gaat om ‘groei’. De voorouders van Renata woonden en werkten in Haarlem, het waren bloemenbollentelers van tulpen- en hyacintenbollen. Dat laat sporen na: de liefde voor het gebied, Via de liefde voor haar voorouders en hun geschiedenis. Met de bronzen tulpen(blaadjes) speurde Renata naar haar voorouders en verzon ze natuur.

Daan Berkhof
Daan Berkhof (foto afbeelding bovenin) is tekenaar en illustrator en profileert zich ook als kunstenaar. Hij tekent in de Klare Lijn, realistische tekeningen met heldere vlakverdeling en contourlijnen, die met vlakke kleuren worden ingevuld. Alleen de essentiële lijnen worden neergezet, overbodige details worden niet getekend. Drie nieuwe werken van Daan Berkhof zijn tijdens de tentoonstelling 'Ode aan Haarlem' te zien.

Christel Bouwmeester
De werken van Christel Bouwmeester zijn herkenbaar door haar snelle handschrift, ze heeft het zelf dan ook eerder over schetsen dan tekenen. Christel gebruikt materialen die makkelijk vermengen met water. Kleur is iets waar Christel liever wat afstand van neemt “Ik vind kleur lastig. Het is zo groots. Zoveel keuzes om te maken. Ik hou het graag simpel. Een stukje papier en een krijtje past altijd in je tas. Kleur moet iets toevoegen. De basis moet gewoon staan.” Aldus Christel Bouwmeester.

De Haarlemse stadsgezichten zijn gemaakt met behulp van schetsen op locatie, foto’s en Google Maps. Christel komt zelf ook uit Haarlem en ze wordt steeds weer overvallen door de schoonheid van de stad. De tekeningen Zijn opgezet alsof het vluchtige herinneringen zijn. Een ode aan haar stad.

Dineke van Doorn
De ode op Haarlem van Dineke van Doorn is gebaseerd op de beroemde Haarlemmerolie. Haarlemmerolie is sinds de 17e eeuw gebruikt als geneesmiddel tegen velerlei kwalen. Dineke heeft twee verschillende Haarlemmerolie kistjes gemaakt, een flesje Haarlemmerolie en een lepeltje in de vorm van een schelp. Het Haarlemmerolie flesje heeft de zelfde afmetingen van het oorspronkelijke flesje, een zegel en een label met het geheimschrift van C. Tilly, die de echtheid van het middel moest garanderen.

Harmen Duijvis
Zijn ‘Ode aan Haarlem’ (Acryl en gemengde techniek op doek, 100 x 100 cm) heeft hij speciaal voor de tentoonstelling gemaakt.  Het is een portret van deze historisch rijke stad Haarlem geworden die geschiedenis uitstraalt.

Harmen zegt daarover: ‘Zoals bij al mijn stadsgezichten is de stad ook hier te zien vanaf mijn atelierdak. Ik koos ervoor de stad los te maken van zijn omgeving. De rivier het Spaarne en de lucht boven de stad zijn in het ‘nu’ geschilderd, d.w.z. in realistische kleuren. De stad , met zijn herkenbare contouren, is uitgespaard en is geschilderd als op perkament. Met de vage lijnen van de huizen die er soms doorheen komen, als een oude tekening die is gevonden achter het behang van het stadsarchief. Een verstopt ruitertje op de kade is een knipoog naar het verleden. De oker kleuren verwijzen ook naar de zandwal, het Sand, waar Haarlem op gesticht is.’

Lizan van Dijk
In ‘Ode aan Haarlem’ hangt groot werk uit de serie Terminus (2015-2017) plus een serie nieuwe kleine schilderijtjes. Het station in Haarlem, reizigers die komen en gaan. Op het perron lijkt de tijd even stil te staan. Ook hangt er een schilderij uit de serie Land en water: Bespiegelingen I met een boot in het Spaarne en de spiegeling van het Teylers museum.

Caspar Faassen
Casper ontwikkelt al vroeg zijn fascinatie voor grote meesters en schildert tot verbazing van zijn ouders de Nachtwacht van Rembrandt op de muur van zijn kinderkamer. Het werk van Casper zijn vooral dagelijkse belevenissen vertaalt naar striptekeningen, schetsen en schilderijen, doordrenkt met een vleug realisme. In de ‘Ode aan Haarlem’ hangt het werk van Casper ‘Gezicht op Haarlem’ gemaakt in de traditie van oude meesters als Ruisdael en van Goyen, die Casper ook zeer bewondert.

Hans Peter Föllmi
Zijn fotografie kenmerkt zich door de manier waarop vorm en kleur beïnvloed worden door het steeds veranderende licht. Het is één van zijn drijfveren om net dat éne beeld te vangen. Hans Peter is voortdurend op zoek naar een verrassend beeld waarbij soberheid en verstilling terugkerende elementen zijn. “Er bestaan geen kaders in de fotografie, zolang je buiten je denkraam blijft observeren en abstraheren om later - op het juiste ogenblik - het geheel terug te brengen tot de essentie, niets meer en niets minder”.

Voor de tentoonstelling ‘Ode aan Haarlem’ hebben we uit zijn werk de zwart-wit foto’s van industriële panden in Haarlem gekozen zoals de Drostefabriek, het meterhuis en de Lichtfabriek.

Jeroen Hermkens
De stadsbeelden die Jeroen maakt zijn ook erg expressief en stralen kracht uit. Zijn Haarlemse stadsbeelden vallen op door hun subtiele kleurkeuze en doelbewuste, krachtige veeg. Voor de tentoonstelling ‘Ode aan Haarlem’ hebben we geput uit de eigen collectie van het Kunst centrum Haarlem. De V&D, Koepel Haarlem, de Botermarkt en het Station.

Annette Koek
Annette Koek maakt in haar beelden gebruik van bekende elementen uit onze natuurlijke omgeving en haalt ze uit hun eigenlijke, vanzelfsprekende context. Door vormen te rangschrikken en in brons te gieten, ontstaan ritmes en structuren. De wijze waarop de ideeën van Annette zijn uitgevoerd getuigen van technische vaardigheid en vakmanschap. De grenzen van wat mogelijk is te gieten in brons worden door haar werk verlegd.
In de tentoonstelling ‘Ode aan Haarlem’ staan twee bronzen beelden ‘Sporen’ uit de Haarlemmerhout en in de vitrine staan kleine bronzen figuren (Nieuw in de collectie).

Beth Namenwirth
Humor, ironie, persoonlijke ervaringen en bizarre vervreemdende elementen staan centraal in de kunstwerken van Beth Namenwirth. Het inhoudelijke verhaal en de kwaliteiten zoals compositie, kleur en verfstreek zijn voor Beth erg belangrijk, In ‘Ode aan Haarlem’ toont ze recente kleine werken met o.a. het Teylers en het Frans Hals Museum.
Dit jaar werd een portret van Beth Namenwirth genomineerd voor de Nederlandse portretprijs in Paleis Soestdijk.

Jos de l’Orme
Jos de l’Orme heeft in een houtsnede (250x250cm) een enorme mug gegutst met op de onderzijde van haar rug een zwaard met vier sterren en een kruisvaarderskruis. Aan de dorre boom (die verwijst naar de Haarlemmer hout) hangen twee damiaatjes. De spreuk ‘Vicit vim virtus’ betekend ‘Moed heeft het geweld overwonnen’ tezamen vormt dit het wapen van Haarlem.

Rian Peeperkorn
Voor ‘Ode aan Haarlem’ heeft Rian Peeperkorn zich laten inspireren door het werk van Jacob van Ruisdael. De inspiratiebron van het werk ‘Gezicht op Haarlem bij nacht’ (2015) is het werk ‘Gezicht op Haarlem met de bleekvelden’ (1650), de skyline van Haarlem is eruit overgenomen, zowel op doek als in de keramische objecten.

Rosita van Wingerden-Haarsma
Rosita van Wingerden-Haarsma ontwerpt en maakt unieke sieraden in haar atelier. Duidelijke, strakke vormen, mooi en goed draagbaar. Speelsheid en humor zie je ook terugkomen in de werken van Rosita. In de tentoonstelling ‘Ode aan Haarlem’ liggen sieraden van Rosita waarbij ze ‘de verpleegster van Droste’ heeft verwerkt.

Het ontwerp van Droste is van Jan Musset. Op het eerste gezicht is er niks bijzonder aan de verpleegster. Het blik van Droste is bijzonder omdat er op het dienblad van de verpleegster een blik cacaopoeder staat dat precies hetzelfde ontwerp heeft als het echte blik. We zien dus ook op dit afgebeelde blik een verpleegster met een dienblad waarop een blik cacaopoeder staat, enzovoorts. Een afbeelding die steeds kleinere versies van zichzelf bevat werd later internationaal bekend als het ‘Droste-effect’.

Henny Witjes
De kleinere werken in ‘Ode aan Haarlem’ van Henny Witjes zijn ontstaan na een tv uitzending over Jan van Goyen en zijn ‘gezicht op Dordrecht’. Henny moest denken aan Jacob van Ruisdael en zijn ‘Gezicht op Haarlem met bleekvelden’. Vanuit het punt waarvan Henny dacht dat Ruysdael het geschilderd zou kunnen hebben is Henny begonnen met zijn eerste stadsgezicht en vele Haarlemmers volgden daarna.